İran ve ABD arasındaki gerginlik, müzakerelerin sonuçsuz kalmasıyla birlikte yeni ve riskli bir boyuta ulaştı. Tahran yönetimi, Washington’ın gemi hareketlerine yönelik getirdiği kısıtlamalara karşılık olarak Basra Körfezi, Umman Körfezi ve Kızıldeniz’deki tüm ticari trafiği durdurabileceğini duyurdu. Bu adım, küresel petrol arzının önemli yollarının kapanması anlamına geliyor.
İran askeri yetkililerinden biri, Cuma günü yaptığı açıklamada, “Hiçbir ithalat veya ihracata izin vermeyeceğiz” diyerek net bir mesaj verdi. İran, denizciliğine yönelik baskıların devam etmesi durumunda, bu üç stratejik su yolunda ticari faaliyetlerin tamamen askıya alınacağını belirtti. İran Genelkurmay Başkanı Ali Abdollahi ise ABD’nin ek kısıtlamalarını mevcut “ateşkes rejiminin ihlali” olarak değerlendireceklerini vurguladı.
ABD, kısıtlamaların yalnızca İran’la bağlantılı yasadışı nakliye yollarını kontrol etmeyi amaçladığını savunurken, İran yönetimi bu adımları “yasadışı ve provokatif” olarak nitelendirerek misilleme yapma hakkını saklı tuttuğunu ifade etti.
Analistler, bu üç deniz yolunun küresel ticaretin kritik noktaları olduğunu belirtiyor. Dünyadaki ham petrol sevkiyatlarının önemli bir kısmı bu rotalardan geçiyor ve olası bir aksama, petrol fiyatlarında ani ve büyük artışlara yol açabilir. Ayrıca, tedarik zincirinde yaşanacak bozulmalar, mevcut hassas dengeler üzerinde duran küresel enflasyonu yeniden yükseltebilir.
Uluslararası toplum, ateşkesin uzatılması ve diyalog yollarının yeniden açılması için baskı yapmaya devam ediyor. Ancak, taraflar arasındaki mekik diplomasisine rağmen, henüz her iki tarafı da tatmin edecek somut bir uzlaşma sağlanabilmiş değil. Hürmüz Boğazı’nın ötesinde gerçekleşen bu yeni tehdit dalgası, küresel enerji güvenliğini daha önce hiç olmadığı kadar kırılgan bir hale getirdi. Tahran’ın “üç bölgeli abluka” stratejisi, yalnızca ABD’ye değil, tüm dünya ekonomisine yönelik ciddi bir meydan okuma olarak değerlendiriliyor.
