“`html

Dev Balkabağı Yetiştiricileri Arasında Dünya Rekabeti

Muggle adı verilen bu dev balkabağı, tam 2.819 pound (yaklaşık 1.278 kg) ağırlığı ve 6.4 metreyi geçen çevresiyle, 4 Ekim 2025 tarihinde Guinness Dünya Rekorları listesine “en ağır” ve “çevresi en geniş balkabağı” olarak girmeyi başardı.

İngiliz ikizler Ian ve Stuart Paton için bu başarı, 51 yıl süren bir mücadelenin sonucudur. Ian Paton, “13 yaşındayken bize bir miktar tohum verdiler,” diye anlatıyor ve ekliyor: “Bu tohumlardan biri 24.5 kilogram ağırlığında bir balkabağı oldu ve her şey onunla başladı. Bir tane yetiştirdiğinizde buna bağımlı oluyorsunuz.”

İkizlerin yetiştirdiği balkabakları arasında, pek çoklarına Hagrid adı verilen bazıları bulunuyor. 2022’de İngiltere’nin en ağır balkabağını yetiştirerek bir başarı elde ettiler. Ancak, ABD’li yetiştiricilere karşı kazanılan bir zaferin yerini almakta zorlanıyorlar. Stuart bu yarışmalardan sonra emekli olmayı düşünse de, Ian bu serüvene devam etmeyi planlıyor.

Ian, “Bu tamamen o devasa boyutla ilgili; bu şeyler küçücük bir arabanın boyutuna ulaşıyor,” şeklinde görüşlerini paylaşıyor. “Bir tohum ekiyorsunuz ve ardından bir canavar meydana geliyor.”

Bugün “balkabağı hastalığı” dünya genelinde yaygın. 1992 yılında, dev sebzeler ve meyveler üzerine odaklanan Great Pumpkin Commonwealth adlı bir kuruluş kuruldu. Bu organizasyon, sadece balkabakları değil, karpuzlar ve domatesler gibi diğer büyük bitkilere de liderlik ediyor. Bugün, Güney Afrika, Japonya ve Avustralya gibi uzak bölgelerde, 70’ten fazla dev balkabağı tartım alanında faaliyet gösteriyor. Rekabet sert ve boyutlar devasa, ancak bu dev balkabaklarını yetiştirmek gerçekten bilimsel bir süreç gerektiriyor, aynı zamanda biraz da şansa bağlı.

Kısa Bir Dev Balkabağı Tarihi

Dev sebze yetiştiriciliği çok yeni bir fenomen değil. ABD’deki Batı Alaska Eyalet Fuarı, 1920’lerden beri dev lahana tartım yarışmaları düzenliyor. Half Moon Körfezi Balkabağı Festivali, dev balkabağı dünyasının en prestijli organizasyonlarından biri olarak 1974 yılında başlamış ve o zamanki kazanan 60 kilogram ağırlığında bir balkabağı olmuştu. O tarihten günümüze kadar ağırlıklar katlanarak artış gösterdi.

Cornell Üniversitesi AgriTech’ten Steve Reiners, “Bir noktada hiç kimse bir tonluk balkabağına ulaşabileceğimizi düşünmüyordu; ama artık o seviyeye ulaştık. Hatta bunu aşacağız,” diyor. 2012’de, Rhode Island’dan Ron Wallace 2.000 pound (911 kilogram) ağırlığında bir balkabağıyla rekoru kırmayı başarmıştı. O zamandan beri, balkabakları 3.000 pound sınıra kadar ulaşmayı başardı.

Paton ikizlerinin balkabağı Muggle, yalnızca 131 günde Sindirella’nın at arabası boyutuna ulaşmış. Bunun ardında yatan sebep, dev semiz bir balkabağı yetiştirmekte kullanılan tohumların Atlantik Dev türüne ait olması. Bu tür, 1970’lerde geliştirilmiş bir Cucurbita maxima çeşididir.

Hepsi Bir Tohumla Başlıyor

Patonların ödüllü balkabağı, birçok dünya rekoru kırmış Atlantik Dev çeşididir. Bu dev tobular, normal kabak tohumlarından sadece biraz daha büyük olup, inanılmaz hızlarda büyümektedir. Bitki büyüdükçe, sarmaşıklar günde 30 cm kadar uzar. Yetiştiriciler, en iyi sonuç için sarmaşık içindeki bebek balkabaklarından birini seçerek, diğerlerini toplayıp bitkinin tüm enerjisini tek bir meyveye yönlendirmesini sağlıyor.

“Balkabaklarımız günde 32 kilogram, 10 günde ise 320 kilogram büyüyebiliyor,” diyor Paton gururla ve ekliyor: “İnsanlar nasıl beslediğimizi soruyor ve ben de ‘Her gün bir çocuğun yaptığı gibi!’ diyorum.”

Evet, dev balkabaklarının beslenmesi için bol miktarda su kullanımı gerekiyor; Paton’un yetiştirdiği balkabakları günde yaklaşık 500 litre su tüketiyor. “Ama onlara su vermek gerekiyor,” diyor Paton. “Normaldomates bitkilerinizin isteyeceği gübre miktarından daha fazlasına ihtiyaçları var; zira bu devler, ortalama bir domatesten 1.200 kat daha fazla genişliğe sahip.”

Dev balkabağı yetiştirmek bir sanat olsa da, şampiyonlar hiçbir sihir veya özel bir gizem olmadığını vurguluyor. Minnesota’daki Anoka Teknik Üniversitesi’nde çalışan bahçıvan Travis Gienger, başarıyı genetik, sabır ve dikkatli bakım yöntemlerine atfediyor. Her yıl, bitkilerini elle tozlaştırarak geniş bir çevresi olan bir balkabağının genleriyle olağanüstü bir kalınlığa sahip balkabağı oluşturuyor.

“Şampiyon olmak için kalın bir kabuk gereklidir,” diyor Gienger, “ve genelde en ağır olanları sıralamak için bunu dikkate alıyorlar.” Half Moon Körfezi Balkabağı Festivali’ni dört kez kazanan Gienger, Kuzey Amerika rekorunu 2022’de kırarak büyük bir başarıya imza attı. 2023’te ise 1.247 kilogram ağırlığında bir balkabağıyla önceki dünya rekorunu geride bıraktı.

Paton’lar gibi Gienger de çocukluğundan bu yana bu alana tutkulu. “Babam, küçükken 50 kilogramlık balkabakları yetiştiriyordu ve onları el arabasına koyup taşırdık,” diyor. “Sonrasında, eyalet fuarında büyük balkabaklarını görünce kendim de bu işin üstesinden gelip gelemeyeceğimi merak ettim. Yaklaşık otuz yıl sonra dünya rekorunu kırdım.”

Su Kabağındaki Servet ve İhtişam

Balkabağı dünyasına adım atanlar, şöhret ve servet kazanmanın yanında zorluklarla da karşılaşmak zorunda kalıyor. Gienger’ın bu seneki muhtemel zafer adayı, küçük bir delik yüzünden çürümüş durumda kaldı. “Kontrol edemeyeceğiniz birçok unsur var,” diyor. “Hava durumu büyük etkenlerden biri. Yağmurun fazla yağması zararlı olabilir. Çok sıcak veya çok soğuk havalar da çeşitli problemlere yol açabiliyor. Dolu fırtınaları gibi doğal afetlerse oldukça yıkıcı.”

Balkabakları olgunlaştığında bile çeşitli zorluklar baş gösteriyor. 2.000 pound’u aşkın meyveleri kaldırmak için özel ekipman gereksinimi bulunuyor. Geçen yıl Gienger, kazanan balkabağını tartım için 35 saat süresince 3.200 kilometre kadar mesafe kat ederek Kaliforniya’ya ulaştırmak zorunda kaldı. Şampiyonluk yarışmasından sonra, üç yetiştirici bu dev balkabağını parçalara ayırmak için beş gün boyunca çalıştı.

Tüm bu zorluklara rağmen, kazançlar da oldukça tatmin edici olabiliyor. Michael Jordan adlı dev balkabağının tohumu 349 dolara satılıyor. Gienger, Half Moon Körfezi’nde elde ettiği 30.000 dolarla birlikte Ritz-Carlton otelinde bir hafta sonu geçirdi. “Harika bir alışveriş oldu,” diyor. “Ödül olarak bir ceket ve oymalı bir yüzük veriyorlar. Ardından büyük geçit töreninde kullanılmak üzere balkabağı arabasına biniyorsunuz.”

Çoğu yetiştirici için kazanmanın verdiği gurur, paradan çok daha önemli. Paton’un da işaret ettiği gibi, bu dev balkabaklarını yetiştirmek oldukça maliyetli. “Bunu dünyanın en dostane sporu olarak adlandırıyoruz, çünkü hepimiz birbirimize yardım ediyoruz,” diyor Paton. “Sonuç olarak, kendinizle ve doğayla bir zeka yarışındasınız.”

Yazar: Diana Hubbell/Popular Science. Çeviren: Ozan Zaloğlu.

Dev Balkabağı Yetiştiricileri Arasında Dünya Rekabeti başlıklı makale ilk olarak Popular Science dergisinde yayımlanmıştır.

“`